Yangiliklar

«Mamlakatimizda demokratik islohotlarni yanada chuqurlashtirish va fuqarolik jamiyatini rivojlantirish konsepsiyasi»dagi Konstitutsiyamizning eng muhim prinsiplaridan biri bo‘lgan Konstitutsiya va qonun ustuvorligini ta’minlash borasida belgilangan yaqin va uzoq istiqbolga mo‘ljallangan ustuvor yo‘nalishlar sud-huquq tizimidagi islohotlarni yangi bosqichga olib chiqdi. Buning natijasida sud mustaqilligi ta’minlandi, sudyalarning huquqiy maqomi yanada mustahkamlandi, sud ishlarini tashqi ta’sirlardan holi tarzda hal qilishni kafolatlovchi huquqiy baza yaratildi.

Shu sababli fuqarolarimizda sudga bo‘lgan ishonch yanada ortib borishi natijasida, fuqarolar va tadbirkorlik sub’ektlari tomonidan o‘z huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish uchun sudlarda murojaat qilish salmog‘ida ortib bormoqda.

Sudlarning asosiy vazifasi bo‘lgan odilov sudlovni amalga oshirish faoliyatini tubdan yaxshilash, fuqarlarimizda yengilliklar yaratish va davlat xizmatlarini yanada takomillashtirish maqsadida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan bir qator Qaror va Farmonlar, Oliy Majlis tomonidan sohaga doir qonunlar, huqumat tomonidan qarorlar, normativ hujjatlar qabul qilinmoqda.

Shulardan biri, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 9-sentabr kungi “Notariat institutini yanada rivojlantirish hamda sohaga zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng joriy etishga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ-280-sondi Qarori hisoblandi. Ushbu qaror  O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 24-maydagi «Ma’muriy islohotlar doirasida adliya organlari va muassasalarining mas’uliyatini yanada oshirish hamda ixcham boshqaruv tizimini shakllantirish to‘g‘risida»gi PF-80-son Farmoniga muvofiq qabul qilingan bo‘lib, ushbu qaror fuqarolar va tadbirkorlik sub’ektlarining huquq va qonuniy manfaatlarini himoya qilishda notariat institutining rolini oshirish, shuningdek, notariuslar faoliyatini raqamlashtirish bilan bog‘liq ishlarni izchil davom ettirish maqsadida qabul qilingan.

Unga ko‘ra, 2026-yil 1-martdan boshlab bazaviy hisoblash miqdorining ming baravarigacha bo‘lgan notarial tasdiqlangan bitimlarga asoslangan,  yozma va notarial tasdiqlangan bitim mavjud bo‘lgan taqdirda, undiruvni qarzdorning majburiyatlari bajarilishining ta’minoti bo‘lgan ko‘char mol-mulkka qaratish to‘g‘risida hamda ijara to‘lovlari, ko‘p kvartirali uylardagi joylarning mulkdorlaridan majburiy badallar va to‘lovlar, kommunal va aloqa xizmatlari bo‘yicha qarzdorlikni undirish to‘g‘risida fuqarolik-huquqiy nizosiz talablar bo‘yicha notariuslar tomonidan ijro xatlarini yozish tartibi joriy etish belgilandi.
Bu bilan kelgusida nizosiz bo‘lgan fuqarolik-huquqiy talablar yuzasidan sudga murojaat qilmasdan, notariuslar tomonidan ijro xatlari yozish orqali hal etiladigan bo‘ladi. Bu esa fuqarolarni va tadbirkorlik sub’ektlarinin ortiqcha ovvoragarchiligini oldini oladi hamda sudlarda mavjd yuklamalar kamayishi, ularni nizoli masalalarni hal qilishga ko‘p vaqt ajratishga imkoniyat yaratiladi.

Bundan tashqari, notariuslarga yuklatilyotgan vazifalarni o‘z vaqtida bajarish, natarial idoralarda faoliyat yuritishi uchun professional kadrlar zaxirasini yaratish va ularga kadrlarni tanlab olish mexnaizmini tubdan yaxshilashga doir bir qator normalar kiritildi.
2026-yil 1-apreldan boshlab, O‘zbekiston Respublikasida notarius lavozimida bo‘lishning eng yuqori yosh chegarasini oltmish besh yoshdan yetmish yoshga oshirish, bunda Adliya vazirligi huzuridagi Oliy malaka komissiyasi  tomonidan o‘tkaziladigan suhbat natijasiga ko‘ra notarius o‘z roziligi bilan ish faoliyatini yetmish yoshgacha amalga oshirishi mumkin bo‘ladi.
Shuningdek, davlat notarial idorasi notariusini lavozimiga tayinlash bo‘yicha tanlov va xususiy notarial faoliyat bilan shug‘ullanish huquqini berish bo‘yicha malaka imtihoni o‘rniga axborot texnologiyalari imkoniyatlaridan foydalangan holda quyidagi ikki bosqichdan iborat bo‘lgan yagona tanlov tartibini joriy etiladi.
Unga ko‘ra, birinchi bosqichda talabgorlar davlat va jamiyat boshqaruvi hamda korrupsiyaga qarshi kurashish, fuqarolik huquqi, notariat va vorislik huquqi sohalari bo‘yicha test sinovlaridan o‘tadi. Ikkinchi bosqichda test sinovlaridan muvaffaqiyatli o‘tgan talabgorlar Oliy malaka komissiyasi tomonidan o‘tkaziladigan amaliy imtihonda notarial harakatlarning loyihalarini maxsus elektron platformada tayyorlaydi va muammoli masalaga (kazusga) javob beradi. Mazkur talab faqat Adliya vazirligi huzuridagi Yuridik kadrlarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish institutida tashkil etiladigan kurslarni muvaffaqiyatli tamomlagan shaxslarga ruxsat beriladi.

Bundan tashqari, xususiy amaliyot bilan shug‘ullanuvchi notarius o‘z kasbiy faoliyatini uzrli sabablarga ko‘ra bajara olmagan taqdirda, uning arizasiga asosan litsenziyasining amal qilish muddatini to‘xtatib turish,  xususiy amaliyot bilan shug‘ullanuvchi notarius litsenziyasining amal qilishini to‘xtatib turish yoki tugatishdan tashqari ogohlantirish va jarima ko‘rinishidagi muqobil ta’sir choralarini qo‘llash mexanizmi joriy etiladi.
Shuningdek, Adliya vazirligiga notariat sohasida davlat siyosatini amalga oshirishda muayyan hududdagi (notarial okrugdagi) notarius lavozimlarining eng ko‘p sonini belgilash hamda olis (chekka) va notarius lavozimiga talab yuqori bo‘lmagan hudud (notarial okrug)larda davlat notarial idorasi notariusi lavozimiga talabgorlarni yagona tanlovda ishtirok etmagan holda Oliy malaka komissiyasi tomonidan o‘tkaziladigan suhbat asosida tayinlash kabi qo‘shimcha vakolatlar beriladi.
Kamida uch yil davomida notariuslik faoliyatini amalga oshirgan notariuslarga Oliy malaka komissiyasi xulosasi asosida xususiy amaliyot bilan shug‘ullanuvchi notarius sifatida o‘zlari tanlagan respublikaning istalgan boshqa hududida faoliyatini davom ettirish huquqi beriladi.
2026-yil 1-apreldan boshlab ko‘chmas mulk va undagi ulushlar bilan bog‘liq barcha bitimlar notarius tomonidan Tizim orqali davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun yuborilib, ko‘chmas mulk ob’ekti davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganda uning yangi mulkdori haqidagi ma’lumotlar kommunal xizmatlar tashkilotlarining elektron axborot tizimlariga avtomatik tarzda yuboriladi va ma’lumotlar bazalarida yangilanadi.

Kadastr agentligi, Energetika vazirligi, Qurilish va uy-joy kommunal xo‘jaligi vazirligi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi, Soliq qo‘mitasi va «O‘zsuvta’minot» AJ 2026-yil 1-aprelga qadar o‘z axborot tizimlarining belgilangan tartibda to‘liq integratsiyasini ta’minlab, ma’lumotlar avtomatik tarzda yangilanishini yo‘lga qo‘yiladi.

Bularning hammasi, fuqarolarimiz hamda tadbirkorlik sub’ektlarimizga keng kulamli qo‘layliklar yaratish, ularni vaqtini tejash va ularni ortiqcha ovvogarchiligini oldini olishga qaratilgan islohatlardan biri desak mubolag‘a bo‘lmaydi.

Habibullo Yorov
Jizzax viloyat ma’muriy
sudining sudyasi                                  

Jizzax viloyat adliya boshqarmasida yoshlar uchun ochiq eshiklar kuni tadbiri tashkil etildi. Oʻzbekiston milliy universiteti Jizzax filialining magistratura bosqichi talabalari hamda o'qituvchilari adliya tizimi faoliyati bilan yaqindan tanishishdi.

Dastlab ishtirokchilarda adliya organlari haqida aniqroq tushunchalar hosil qilish uchun tizim faoliyatiga bag'ishlangan videorilik namoyish etildi.

Shundan so'ng, o‘quvchilar viloyat adliya boshqarmasidagi bo‘limlar faoliyati va ulardagi ish jarayonlari, xodimlarga yaratib berilgan sharoitlar bilan yaqindan tanishdilar.

Adliya boshqarmasining tarkibiy bo'limlari xodimlari tomonidan o'z yo'nalish faoliyatlari doirasida tushunchalar berildi. Har bir yo'nalish huquqiy sohaga qiziqadigan talabalarning e'tiboridan chetda qolmadi. Shu bilan birga yoshlar qonunchilikdagi yangiliklar va o'zgarishlar bilan ham yaqindan tanishishdi.

Barcha tumanlarda adliya bo‘limlari va Yoshlar ishlari agentligi hamkorligida viloyat Adliya boshqarmasi tashabbusi bilan an'anaviy tarzda o'tkazib kelinayotgan "Zukko kitobxon" tanlovining 2026-yil 1-davra bahslari o'tkazilmoqda. Tanlov "Ziyo ulash" aksiyasining mantiqiy davomi hisoblanib yoshlarni kitobxonlikka keng jalb qilish, aholi o'rtasida kitobxonlik madaniyatini oshirish kabi ezgu maqsadlarni o'zida mujassam etganligi bilan ahamiyatlidir.  

Tashkil etilgan “Zukko kitobxon” tanlovining birinchi ya'ni tuman bosqichlari "Zakovat" savollari shaklida o'tkazilib, berilgan savollarga eng ko'p to'g'ri javob topa olgan yoshlar viloyat bosqichida ishtirok etish yo'llanmasini qo'lga kiritib kelmoqda.

Tuman bosqichida faol ishtirok etgan yoshlar diplom va esdalik sovg‘alari bilan taqdirlanmoqda. Bu kabi tadbirlar yoshlarning bo‘sh vaqtini mazmunli o‘tkazishga, ularni kitobga, bilimga oshno qilishga xizmat qilmoqda.

Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirligi tashabbusi bilan hamkor tashkilotlar bilan birgalikda butun respublikamiz boʻylab fevral “Kontrafaktsiz oy” oyligi deb eʼlon qilingan. Mazkur oylik doirasida “Biz kontrafaktga qarshimiz” shiori ostida keng ko'lamli tadbirlar olib borilmoqda. Bunda birinchi navbatda jamoat transportlari va aholi gavjum hudadlarga mavzuga aloqador bannerlar joylashtirish, natijada esa fuqarolarning xabardorlik darajasini oshirish nazarda tutilgan.

Shu munosabat bilan Jizzax viloyat adliya boshqarmasi Intellektual mulk boʻlimi xodimlari tomonidan viloyatning aholi koʻp toʻplanadigan joylari, bozorlar va davlat tashkilotlarida kontrafakt mahsulotlardan ogoh boʻlish yuzasidan targ'ibot-tashviqot ishlari olib borilib, fuqarolarga maʼlumotlar kiritilgan tarqatma materiallari taqdim etilmoqda.

Targ'ibot tadbirlari davomida aholiga davlat xizmatlaridan foydalanish imkoniyati ham yaratilmoqda.

Jizzax viloyat adliya boshqarmasining intellektual mulk huquqini himoya qilish, huquqni qo‘llash yo'nalishlari va Baxmal tumani adliya bo'limi xodimlari hamkorlikda tuman dehqon bozori va unga yondosh savdo do'konlarida, dorixonalarda faoliyat yuritayotgan tadbirkorlar bilan uchrashuvlar tashkil etildi.

Suhbat davomida fuqarolar va tadbirkorlarning qonuniy huquq va manfaatlari tushuntirildi. Muammolar o'rganilib yechimi bo'yicha maslahatlar berildi.

Davlat xizmatlari markazi xodimlari tomonidan talabga ko'ra davlat xizmatlari ko'rsatish uchun sharoit yaratildi.

Uchrashuvlar davomida fuqarolar va tadbirkorlik subyektlariga kontrafakt maxsulotlarni farqlashda zarur bo'lgan katalog va tarqatma materiallar tarqatildi.

Jizzax viloyat adliya boshqarmasiga “International foodchain” MCHJ tomonidan murojaat kelib tushib, unda jamiyatga tegishli “KFC”  tovar belgisidan  tadbirkorlik subyektlari tomonidan huquq egasining roziligisiz foydalaganlik holati ma’lum qilingan.

Mazkur murojaat asosida o‘tkazilgan tekshiruv tadbirlari davomida Jizzax shahar hududida joylashgan xizmat ko'rsatish shaxobchasi tomonidan iste’molchilarni adashtirish darajasida o‘xshash tovar xizmat ko'rsatish belgisidan foydalanib kelinganligi aniqlandi.

Aniqlangan holat yuzasidan huquqbuzarga nisbatan belgilangan tartibda ta’sir choralari qo‘llanilib, noqonuniy muomaladagi mahsulotlar savdosiga chek qo‘yildi.

Doʻstlik tumani adliya bo‘limi xodimlari tomonidan   otaliqqa olingan "Saritepa"  MFYdagi 3-sonli umumiy oʻrta ta'lim maktabi o'quvchilarining bo'sh vaqtlarini mazmunli o'tkazish maqsadida  Mirzacho'l tumanida joylashgan  "Gagarin kosmonavtlar muzeyi"ga sayohat  tashkil etildi.

Sayohat davomida o'quvchilar muzey faoliyati bilan yaqindan tanishib, bir qator ma'lumotlarga  va keng taassurotlar ega bo'lishdi.

Shuningdek, sayohatda o'quvchilar muzey tarixi bilan tanishish bilan birga hozirgi kunda jamiyatda keng tarqalib borayotgan kiberjinoyat, firibgarlik, bosqinchilik, tovlamachilik  jinoyatlarini oldini olishga qaratilgan davra suhbati o'tkazildi hamda bu kabi jinoyatlarning yangi turlari haqida tushunchalar berilib, tayyorlangan bukletlar ishtirokchilarga tarqatildi.

O'zbekiston Respublikasi Prezidentining  2026-yil 5-yanvardagi PQ-1-sonli Qarorining mazmun-mohiyatio'quvchilarga batafsil tushuntirildi.

Do‘stlik tuman adliya bo‘limi tomonidan “Bog‘zor”, “Bunyodkor”, “G‘.G‘ulom”, “Manas”, “Mevazor” va  “Navro‘z” mahallalari hududida uyma-uy yurish orqali huquqiy muammolarni o‘rganish davomida, I va II guruh nogironligi mavjud bo‘lgan 31 nafar fuqarolarga soliq imtiyozi qo‘llanilmasdan kelinganligi aniqlandi.

O‘zbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 421 va 436-moddalariga ko‘ra I va II guruh nogironligi boʻlgan shaxslar yer va mol-mulk solig'idan ozod qilinishi qayd etilgan bo‘lib, bu imtiyozni amalda qo'llash borasida barcha murojaatlar bo‘lim ish yurituviga olinib, o‘rganish ishlari olib borildi.

Adliya aralashuvi bilan barcha fuqarolarning muammolari ijobiy qanoatlantirildi. Adliya boshqarmasi barcha fuqarolarni huquqiy oylikda faol ishtirok etishga chorlaydi.

"Jizzax ovozi" gazetasining navbatdagi sonida Zomin tuman adliya bo'limi boshlig'i T.Latipov hamda Davlat xizmatlari markazi direktori K.Qurbonovning "Bilib qo'ygan yaxshi" rukni ostida huquqiy maqolalari e'lon qilindi.

Jizzax shahar adliya bo‘limi xodimlari tomonidan bo‘lim tomonidan ishlab chiqilgan “Jizzax shahar adliya bo‘limi tomonidan aholi gavjum joylar, xiyobon va boshqa joylarda manzilli targ‘ibot tadbirlarini fevral-mart oylarida o‘tkazish Reja-grafigi”ga ko‘ra, joriy yilning 17-fevral kuni shahrimizdagi “Ko‘ksaroy” savdo majmuasi va “Ko‘k bozor” markaziy dehqon bozorida fuqarolar, tadbirkorlik sub’ektlari bilan uchrashuvlar tashkil qilinib, ularga qonunchilikdagi imtiyozlar, shuningdek, firibgarlikdan himoyalanish to‘g‘risida huquqiy tushuntirishlar berilib, tarqatma materiallari tarqatildi.