Yangiliklar

Telegramdagi Forish tumanida xususiy amaliyot bilan shig'ullanuvchi notarius Xolmatov Valistok Usmonovich bilan bog'liq holat yuzasidan.

"Bir fuqaro boshqasiga ishonchnoma berishi uchun tug'ilganlik guvohnomasi talab qilayapdi" mazmunidagi murojaat yuzasidan Jizzax viloyat adliya boshqarmasi tomonidan huquqiy amaliyot bilan shug'ullanuvchi notariusga nisbatan xizmat tekshiruvi tayinlanganligi, mazkur holat atroflicha o'rganilib natijasi bo'yicha qo'shimcha ma'lumot berilishi ma'lum qilinadi.

Bugungi kunda O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi X.Sulaymanova nomidagi RSEMning Jizzax viloyat bo‘limida huquqni muxofaza qiluvchi organlarning qaror va ajrimi, jismoniy va yuridik shaxslarning murojatlari bo‘yicha tomonidan tayinlangan ekspertizalarning oshib borayotganligi, shuningdek, iqtisodiyotning rivojlanishi bilan sug‘urta va bank xizmatlarining, sud transport-baholash ekspertizalarini o‘tkazish haqida va mutaxassis  fikrini olish haqida sug‘urta kompaniyalari tomonidan murojaatlarning oshganligini bugungi kunda transport baholash ekspertizasining ahamiyati katta ekanligini bildiradi. O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi X.Sulaymonova nomidagi RSEMning Jizzax viloyat bo‘limida sud avtotexnika ekspertizasi 2017-yildan boshlab tashkil qilingan bo‘lib, hozirgi kunda sud ekspertizasiga oid huquqiy normativ hujjatlar va boshqa qonun xujjatlariga asosan ekspertizalar bajariladi. Misol tariqasida O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 5-iyuldagi “O‘zbekiston Respublikasida sud-ekspertlik tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 6256-sonli farmoni.

Ushbu farmonda 2021-yil 1-sentyabrdan boshlab; davlat va nodavlat sud-ekspertiza tashkilotlariga Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadigan ro‘yxatga ko‘ra shartnoma asosida jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlariga muvofiq, sud ekspertizasi turlari bo‘yicha tadqiqot o‘tkazish huquqi berilib, bunda tadqiqot natijalariga ko‘ra mutaxassis fikri taqdim etiladi. Iqtisodiy, fuqarolik va ma’muriy ish yuritishda advokatga sudga qadar tayyorgarlik va sud jarayonida ekspert xulosasini sud muhokamasida taqdim etish huquqi asosida davlat va nodavlat sud-ekspertiza tashkilotlarida shartnoma asosida advokat so‘roviga ko‘ra ekspertiza o‘tkazish tashabbusi bilan chiqishga ruxsat berildi. Bundan tashqari “O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi X. Sulaymonova nomidagi Respublika sud ekspertiza markazida sud ekspertizasi tadqiqotlarini o‘tkazish tartibi to‘g‘risidagi Nizom” bo‘yicha bo‘limda sud-tergov organlarining qaror (ajrim), advokat so‘rovi yoxud murojaat jismoniy va yuridik shaxlarning murojatlari asosida transport baholash ekspertizalari bajarib kelinmoqda. Sud ekspertizasiga yuborilayotgan, uni o‘tkazish imkonini bermaydigan materiallarni rasmiylashtirish qoidalariga rioya etilmagan taqdirda, ekspertiza muassasasi rahbari bu haqda sud ekspertizasini tayinlagan organga darhol xabar qiladi. Sud ekspertizasini tayinlagan organ kamchiliklarni bartaraf etish uchun zarur chora-tadbirlarni ko‘rmasa, ekspertiza muassasasi rahbari o‘n ish kun o‘tgach unga keyingi ish kunida materiallarni ekspertiza o‘tkazmasdan qaytaradi. Sud eksperti sud ekspertizasini o‘tkazishga muassasa rahbarining topshiriqnomasi bilan birga sud ekspertizasini tayinlash to‘g‘risidagi qaror (ajrim), so‘rov yoxud murojaat hamda tushgan barcha ish materiallari olingan vaqtdan boshlab kirishadi. Sud ekspertizasini o‘tkazish muddatlari materiallar ekspertiza muassasiga kelib tushgan kundan keyingi kundan boshlab hisoblanadi va ular ekspertiza muassasa rahbari tomonidan sud ekspertizasini tayinlagan organga yuborilgan kunda tugaydi. Sud ekspertizasini o‘tkazish muddatlari, ekspertiza tayinlashga vakolatli organ (shaxs), advokat hamda jismoniy yoki yuridik shaxs tomonidan taqdim etilgan ish materiallaridagi kamchilik va nuqsonlarni bartaraf etish to‘g‘risida sud eksperti (mutaxassis)ning iltimosnomasini ko‘rib chiqish davriga, tadqiqotlarni o‘tkazishni 30 kun mobaynida bajarish mumkin bo‘lmagan taqdirda uni o‘tkazish muddatlarini kelishib olish to‘g‘risida yuborilgan xabarni ko‘rib chiqish davriga, sud ekspertining xizmat safarida, vaqtinchalik mehnatga layoqatsizligi yoki mehnat ta’tilida bo‘lish davriga, sud ekspertizasini bajarishni boshqa sud ekspertiga topshirish mumkin bo‘lmaganda to‘xtatilib turiladi.                        

Sud eksperti tomonidan ekspertizalarni o‘tkazish uchun zarur bo‘lgan qo‘shimcha materiallar va transport vositalarini ko‘zdan kechirishga taqdim etilishi haqida iltimosnoma beriladi. Qo‘shimcha materiallar faqat sud ekspertizasini tayinlagan organ tomonidan taqdim etiladi. Ko‘rikdan o‘tkazish talab qilinadigan tadqiqot obektlarini (Markazga taqdim etilgan obektlardan tashqari) sud ekspertizasi yoki mutaxassis fikrini berishda ekspertizani tayinlagan vakolatli organ (shaxs), advokat, jismoniy yoki yuridik shaxs sud eksperti (mutaxassis) uchun obektga to‘siqsiz kirishni va uni tadqiqot o‘tkazish imkonini ta’minlaydi. Ko‘rikdan o‘tkazish ekspertizani tayinlagan vakolatli organ (shaxs) yoki advokat, jismoniy yoxud yuridik shaxs tomonidan tashkil etiladi va ularning majburiy ishtirokida amalga oshiriladi va tegishli bayonnoma (dalolatnoma) bilan rasmiylashtiriladi. Ishda ishtirok etadigan shaxslar qonunchilikda nazarda tutilgan holatlarda va tartibda ekspertiza tayinlagan organ (shaxs)ning yozma ruxsatiga asosan tadqiqotlar o‘tkazishda ishtirok etish huquqiga ega. Sababidan qat’iy nazar, ularning yo‘qligi tadqiqotlar o‘tkazishni to‘xtatib turish uchun asos hisoblanmaydi. Transport vositasiga yetkazilgan zararni aniqlash bo‘yicha tayinlangan ekspertiza bo‘yicha transport vositasini ko‘zdan kechirish uchun borilganda ba’zi hollarda transport vositasining ta’mirlangan holatlar uchrab turadi. Ushbu holatda transport vositasiga yetkazilgan moddiy zarar miqdorini aniqlash imkoni bo‘lmaydi.  Shu sababli transport vositasiga yetkazilgan zararni aniqlash bo‘yicha ekspertiza tayinlanganda ushbu transport vositasilarini vaqtinchalik saqlash maydoniga joylashtirish tavsiya etiladi. Sud eksperti o‘ziga taqdim etilgan ob’ektlar va materiallarni tekshirish tegishli sohadagi bilimlarga amal qilgan xolda, protsessual qonun talablariga qat’iy muvofiq ravishda xolisona va ilmiy asosda  amalga oshiradi.                                                 Transport baxolash ekspertizasida quyidagi savollar yechiladi:                
-transport vositasini ta’mirlash ishlari narhini aniqlash;                    
-transport vositasiga yetkazilgan moddiy zarar miqdorini aniqlash;            
-transport vositalarining ehtiyot qismlari narxini aniqlash;            
-avto-moto transport vositasi narxini aniqlash;                            
-transport vositalarining yo‘qotilgan tovar qiymati hajmini aniqlash;              
-taqdim etilgan avto-moto transport vositasini ta’mirlash bo‘yicha sarf
-xarajatlar hisobotini amaldagi me’eriy hujjatlarga mos kelishini tekshirish;            
-murakkab buyum sifatida qaraladigan barcha rusumdagi avto-moto transport vositalari;                                            
-avto-moto transport vositalarining agregatlari, birikmalari, ehtiyot qismlari;    
-avtomobil ishlab chiqaruvchi, avtota’mirlash  korxonalar vakillarining, avtomobil va uning ehtiyot qismlarini sotuvchi shaxslar va tashkilotlar tomonidan berilgan ma’lumotlar;                                              
-transprort vositalari va ularning qismlari narhi haqidagi tadqiqot o‘tkazish uchun taqdim etilgan hujjatlar;                                        

Transport vositalarini baholash tadqiqotlari ob’ekti bo‘lib quyidagilar xisoblanadi:                                                    
-avto-moto transport vositasining rusumi, modeli, avto-moto transport vositalari va uskunalarning turi;                                     
-avto-moto transport vostalari va uskunalarning ishlab chiqarilgan vaqti;        
-avto-moto transport vostalari va uskunalarning yurgan masofalari yoki ishlagan vaqti va ularning umumiy texnik xolati;                            
-avto-moto transport vositalari va uskunalarning to‘plami; birikmalar, agregatlar va ehtiyot qismlari;                                         
-avto-moto transport vositalari va uskunalarning shikastlari, nuqsonlari, nosozliklari hisoblanadi.                                    

RSEMning Jizzax viloyat bo‘limida o‘tkazilayotgan transport baholash ekspertizalari soni yildan yilga ortib borayotganligi, ushbu ekspertizalarning odil sudlovni amalga oshirish, tergov jarayonlarida ish uchun ahamiyatli holatlarni aniqlashda o‘rni muhim ekanligini anglatadi. Ushbu ekspertiza turi turli holat va har xil toifadagi ishlar bo‘yicha haqiqatni qaror topishida, huquqbuzarliklarning oldini olishda, jinoyatchilikka sabab bo‘lgan holatlarni aniqlashda, ularning sodir etilishiga imkon bergan shart-sharoitlar va ularni bartaraf etishda yordam berib kelmoqda.  


A.I.Abdurasulov
X.Sulaymonova nomidagi RSEMning
Jizzax viloyat bo‘limi mudiri:                            

Bugungi kunda avtomashina oldi-sotdisi keng tarqalgan bo‘lib, ayrim hollarda fuqarolar o‘rtasida bu jarayon oddiy ishonch va og‘zaki kelishuv asosida amalga oshirilmoqda. Ammo bunday yondashuv ko‘plab huquqiy muammolar va moliyaviy yo‘qotishlarga olib kelishi mumkin.

Fuqarolik kodeksining 185-moddasiga muvofiq, agar mol-mulkni boshqa shaxsga berish haqidagi shartnoma davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishi yoki notarial tasdiqlanishi kerak bo‘lsa, mol-mulkni oluvchida mulk huquqi shartnoma ro‘yxatdan o‘tkazilgan yoki tasdiqlangan paytdan boshlab, shartnomani ham notarial tasdiqlash, ham davlat ro‘yxatidan o‘tkazish zarur bo‘lganida esa — ro‘yxatdan o‘tkazilgan paytdan boshlab vujudga keladi.

Shuningdek, amaldagi tartiblarga asosan, avtomashinani boshqa shaxsga o‘tkazish faqatgina notarial tasdiqlangan shartnoma orqali hamda tegishli davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgandan keyingina qonuniy kuchga ega bo‘ladi. Demak, faqat pul berib, kalitni olish orqali fuqaro transport vositasining egasiga aylanmaydi.

Yana bir muhim jihat — Fuqarolik kodeksining 114-moddasiga ko‘ra, qonun talablariga rioya qilinmasdan tuzilgan bitimlar haqiqiy emas deb topilishi mumkin. Bu esa og‘zaki kelishuv asosida amalga oshirilgan avtomashina oldi-sotdisi huquqiy kuchga ega emasligini bildiradi.

Amaliyotda ko‘p uchraydigan holatlardan biri avtomashina pul to‘lab olingan bo‘lsa-da, u rasman sotib oluvchi nomiga o‘tkazilmagan bo‘ladi. Nizo kelib chiqqan taqdirda, pul bergan shaxs o‘z haqini har doim ham isbotlay olmasligi mumkin.
Bundan tashqari, avtomashina garovda, ta’qiq ostida yoki qidiruvda bo‘lishi ehtimoli ham bor. Faqatgina ro‘yxatdan o‘tkazish orqali bunday xavflarning oldini olish mumkin.

Xulosa qilib aytganda, avtomashina oldi-sotdisida og‘zaki kelishuvga ishonish — bu o‘z mablag‘ni xavf ostiga qo‘yish demakdir. Har bir fuqaro bitimni qonun talablariga muvofiq rasmiylashtirishi orqali o‘z huquqlarini himoya qilishi zarur.

A.A.Saidxonov
Fuqarolik ishlari bo‘yicha
Jizzax tumanlararo sudi sudyasi             

Ma’lumki, O‘zbekiston Respublikasi Fuqarolik protsessual kodeksining 295-moddasiga asosan, sud yuridik ahamiyatga ega bo‘lgan faktlarni, shu jumladan, hujjatning shaxsga tegishliligi faktini belgilash haqidagi ishlarni ko‘rib chiqadi.

Hozirgi kunda fuqarolarimiz tomonidan ularning ism-familiyalaridagi nomuvofiqlik sabab pensiya olishda turli muammolarga duch kelayotganligi oqibatida sudlarga murojaatlar soni ortib bormoqda. Fuqarolarning arxivdan olingan buyruq yoki mehnat daftarchasidagi ism-sharifi pasport (yoki identifikatsiyalovchi ID-kartasi)dagi ma’lumotlarga mos kelmaydi. Bir qarashda kichik tuyulgan bitta harf yoki “t” o‘rniga “d” yoki “o‘” o‘rniga “u” yozilishi kabi va boshqa texnik xato sabab uning ish staji tasdiqlanmay qolishiga sabab bo‘lmoqda. Pensiya jamg‘armasi esa hujjatlar o‘rtasida tafovut bo‘lganda, ushbu ish davrini stajga qo‘shishga haqli emas.

Ayniqsa, agar tashkilot tugatilgan va arxiv hujjatlarida xatolik bo‘lsa, uni ma’muriy yo‘l bilan tuzatib bo‘lmaydi. Bunday vaziyatda yagona yechim fuqarolik ishlari bo‘yicha sudga murojaat qilishdir. Ushbu holda fuqarolar sudga murojaat qilishda quyidagilarga e’tibor qaratmoqlari lozim.
Jumladan,
-fuqaro o‘zi yashab turgan hududdagi sudga hujjatning shaxsga tegishliligi faktini belgilash to‘g‘risida ariza bilan murojaat qilishi mumkinligiga;
-arizaga mehnat daftarchasi, arxivdan ko‘chirma, diplom va xato yozilgan boshqa hujjatlar ilova qilishi, ushbu hujjat aynan unga tegishli ekanini tasdiqlovchi bilvosita dalillar (masalan, o‘sha davrda birga ishlagan guvohlarning ko‘rsatmasi bo‘lishi mumkin) taqdim etilishi mumkinligiga;
-mazkur faktni aniiqlash qonun bilan boshqa organning vakolatiga kirish-kirmasligiga;
-fuqaroning oxirgi ish joyi ma’muriyati tomonidan uning familiyasi, ismi, otasining ismi va tug‘ilgan vaqti haqidagi o‘zgartirishlarni kiritish mumkinligi to‘g‘risidagi dastlabki hal qilish tartibiga rioya etilgan-etilmaganligiga ahamiyat berishlari lozim.

Albatta, ushbu holatlarga sudlar tomonidan ham alohida e’tibor qaratilishi tabiiy. Biroq sudga qadar fuqarolarning yuqoridagi holatlarni e’tiborga olishlari, avvalambor, ularning vaqtini tejaydi, ortiqcha sarf-xarajatlarning oldi olingan bo‘ladi. Belgilangan tartibda ko‘rib chiqilib, qabul qilingan sud qarori qonuniy kuchga kirgach, ushbu hujjat Pensiya jamg‘armasi tomonidan ish stajini hisoblash uchun asos sifatida qabul qilinadi.

Xulosa o‘rnida aytish lozimki, bu kabi ovoragarchiliklarning oldini olish uchun har bir xodim ishga kirayotganda yoki ishdan bo‘shayotganda buyruq va mehnat daftarchasidagi yozuvlarni pasport yoki ID-karta ma’lumotlari bilan solishtirib ko‘rishi maqsadga muvofiqdir. O‘z navbatida ish beruvchi ham har bir xodimning kelgisidagi taqdiriga befarq bo‘lmasdan buyruqlarni qabul qilishga sinchkovlik bilan yondoshmog‘i talab etiladi.

A.A.Saidxonov
Fuqarolik ishlari bo‘yicha
Jizzax tumanlararo sudi sudyasi             

Har kuni dunyo boʻyicha yuz minglab odam donor qoniga ehtiyoj sezadi. Ayniqsa, onkologik, gematologik kasalliklarga chalingan insonlar, baxtsiz hodisa tufayli ogʻir tan jarohati olgan va murakkab operatsiyalarga muhtoj bemorlar hayotini saqlab qolishda qon muhim vosita sanaladi.

Donorlik esa qon va uning komponentlariga muhtoj insonlar uchun begʻaraz koʻmakdir.

Jizzax viloyat adliya tizimi xodimlari ham "Mehr ulash" aksiyasida faol ishtirok etdilar.

Donorlik — bu hurmatga sazovor ish, donor esa, juda ham oliyjanob insondir.

Do'stlik tuman adliya bo'limi davlat xizmatlari markazi xodimlari tomonidan “Bog'zor”  MFYda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 05.01.2026-yildagi “Respublika mahallalarida xavfsiz muhitni yaratish yo‘nalishida yaxlit manzilli ishlash tizimini joriy etishga qaratilgan qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ-1-son Qarorining mazmun-mohiyati haqida huquqiy targ‘ibot o'tkazildi.

Shu bilan birga xodimlar tomonidan sayyor davlat xizmatlari ko'rsatilib, 10ga yaqin fuqarolarning murojaatlari joyida hal etildi.

Bundan tashqari, “Ijtimoiy reyestr” axborot tizimiga kiritilgan fuqarolarga bepul birlamchi yuridik yordam ko‘rsatilishini ta’minlash, yoshlar, xotin-qizlar, ijtimoiy himoyaga muhtoj shaxslarni, shuningdek tadbirkorlik subyektlarini qonunchilik hujjatlarida belgilangan imtiyozlar, preferensiyalar, subsidiyalar, grantlar va davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlashning boshqa turlari hamda ulardan foydalanish tartibi haqida xabardor qilish, huquqiy muammolarini aniqlash, “mahalla yettiligi”ga qonunchilik hujjatlarining mohiyati va ahamiyatini oddiy va xalqchil tilda yetkazish va mahalla fuqarolar yig‘inida yagona huquqni qo‘llash amaliyotini shakllantirishda metodik yordam ko‘rsatildi.

“Oyning eng yaxshi texnik xodimi”ni aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomga asosan adliya organlarining tegishli Komissiyalari xulosasiga koʻra 2026-yil aprel oyining eng yaxshi texnik xodimi aniqlandi:

Hasanov Farrux Gulmurod o'g'li – Baxmal tuman adliya bo'limi davlat xizmatlari markazi hisoblash texnikasi operatori.

Ma’lumot uchun: “Oyning eng yaxshi xodimi” ragʻbatlantirish tariqasida bir oylik ish haqi fondi miqdorida pul bilan (bir martalik) mukofotlanadi.

Jizzax viloyat adliya  boshqarmasi ushbu xodimni muborakbod etib, kelgusi faoliyatiga ulkan muvaffaqiyat va zafarlar tilaydi.

“Oyning eng yaxshi boshqaruv xodimi”ni aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomga asosan adliya organlarining tegishli komissiyalari xulosasiga koʻra 2026-yil aprel oyining eng yaxshi boshqaruv xodimi aniqlandi:

Husanova Maftuna Nabi qizi –  Zarbdor tuman adliya bo'limi Davlat xizmatlari markazi bosh mutaxassisi.

Ma’lumot uchun: “Oyning eng yaxshi xodimi” ragʻbatlantirish tariqasida bir oylik ish haqi fondi miqdorida pul mukofoti bilan (bir martalik) taqdirlanadi.

Jizzax viloyat adliya  boshqarmasi ushbu xodimni muborakbod etib, kelgusi faoliyatiga ulkan muvaffaqiyat va zafarlar tilaydi!

Jizzax viloyat adliya boshqarmasi tashabbusi bilan xodimlarning ma’naviy salohiyatini va ishchanlik kayfiyatini oshirish maqsadida manaviy-ma'rifiy tadbirlar tizimli tashkil etib borilmoqda.

Ushbu yo'nalishdagi navbatdagi tadbir Jizzax viloyati tarixiga bag'ishlandi. Mazkur tadbirga talaba yoshlar ham taklif etildi.

Jizzax davlat pedagogika universitetining O'zbekiston tarixi kafedrasi dotsenti Jo'rabek Begimqulov va tarixchi olim Ihtiyor Esanovlar tomonidan viloyatimizning uzoq tarixi, o'tmishda sodir bo'lgan voqeliklar haqida ma'lumotlarni berildi.

Tarixni anglash va qadrlash – yuksak ma'naviyat tuyg'usini shakllantirishga qaratilgan, tarix saboqlarini, el-yurt kelajagi yo'lida umr kechirgan insonlar, buyuk allomalar faoliyatini anglash, xotirlash, ularga yuksak ehtirom ko'rsatish, shu tarixni yaratgan xalq sha'nini himoya qilish orqali bugungi kun va kelajakni qadrlashni ifodalovchi tushuncha.

"Yoshlar o'rtasida kitobxonlik madaniyatini oshirish kuni" doirasida adliya boshqarmasi boshlig'i o'rinbosari Bekzod Chulievning yoshlar bilan uchrashuvi tashkil etildi.

Norasmiy sharoitda, qahva ustida bo'lgan bunday suhbat rahbar va yoshlar orasida samimiy munosabat o'rnatilishiga sabab bo'ldi. Boshqarma boshlig'i o'rinbosari rahbarlik imiji, mashaqqati, muvaffaqiyat uchun bosib o'tiladigan qiyinchiliklar, sabr va matonat yo'li haqida gapirib berarkan yoshlarni bugungi kunda faqat va faqat o'qishlari, bilim olishlari kerakligini alohida ta'kidladilar.


Jamiyatda kitobxonlik madaniyatini oshirish, yoshlarni kitob mutolaasiga bo'lgan qiziqishini shakllantirish borasidagi tashabbuslar bugun albatta o'z samarasini berayotganligi rost.

Adliya vazirligining eng ajoyib loyihalaridan biri bo'lgan "Zukko kitobxon" tanlovi ham minglab kitobxon yoshlarni kashf etishda davom etmoqda.