Yangiliklar

O‘zbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 212-moddasiga muvofiq, qurilish maqsadlari uchun ajratilmagan yer uchastkalarida, shuningdek imorat qurish uchun zarur ruxsatnoma olmasdan yoki shaharsozlik normalari hamda qoidalarini jiddiy buzgan holda qurilgan har qanday ko‘chmas mulk o‘zboshimchalik bilan qurilgan imorat deb topiladi. Qonunchilikning qat’iy talabi shundaki, bunday imoratni qurgan shaxs unga nisbatan mulk huquqini qo‘lga kirita olmaydi. Bu esa mazkur ob’ekt bilan bog‘liq har qanday huquqiy bitim (sotish, hadya qilish, ijara berish v.h.) asos qonun talablariga muvofiq kelmaydigan bitim sifatida o‘z-o‘zidan haqiqiy emasligini anglatadi. Bunday holatlarda aybdor shaxslarga nisbatan nafaqat fuqarolik-huquqiy, balki ma’muriy choralar ham ko‘riladi. Xususan, O‘zbekiston Respublikasining Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksining

60-moddasiga ko‘ra, yer uchastkalarini o‘zboshimchalik bilan egallab olish fuqarolarga bazaviy hisoblash miqdorining o‘ttiz baravari, mansabdor shaxslarga esa — yetmish baravari miqdorida jarima solishga sabab bo‘ladi. O‘zboshimchalik bilan qurilgan imoratlarni buzish masalasi O‘zbekiston Respublikasi Fuqarolik protsessual kodeksi normalari asosida sudda ko‘rib chiqiladi. Agar haqiqatdan o‘zboshichalik bilan qurilganlik holati aniqlansa uni qurgan shaxs xisobidan buzdirish haqida hal qiluv qarori chiqarilishi mumkin. Fuqarolik kodeksining 212-moddasi 3-qismiga muvofiq, o‘zboshimchalik bilan qurilgan imorat mulk huquqini keltirib chiqarmaydi. Demak, fuqaro tomonidan sarflangan millionlab mablag‘lar sud qarori bilan imorat buzilganda hech qanday kompensatsiyasiz behuda ketadi.

O‘zboshimchalik bilan qurilish qilishning yana bir salbiy oqibati shundaki, muhandislik-texnik talablarga rioya qilinmasdan qurilgan binolar istalgan vaqtda qulab tushishi yoki yong‘in xavfsizligi talablariga javob bermasligi mumkin. Bu esa insonlar hayotiga tahdid soladi. Ko‘pincha bunday qurilmalar gaz, suv va elektr tarmoqlari ustiga yoki himoya zonalariga quriladi. Bu avariya holatlarida ta’mirlash ishlariga to‘sqinlik qiladi va butun bir mahallaning kommunikatsiyasiz qolishiga sabab bo‘ladi, davlat budjetiga soliq tushumlari kamayadi, yer resurslaridan oqilona foydalanish tartibi buziladi. Aholi punktlarining bosh rejasi buzilishi ekologik muvozanatning yomonlashishiga va hududning me’moriy qiyofasi xunuklashishiga olib keladi. Qonun ustuvorligi — jamiyat barqarorligining garovidir. Belgilangan normalar faqat jazolash emas, balki fuqarolar xavfsizligini ta’minlash va tartibli shakllantirishga xizmat qiladi. Har bir fuqaro qurilishni boshlashdan avval qonuniy asoslarni yaratishi, kelajakdagi moddiy va ma’naviy zararlarning oldini olish demakdir. Shu bilan birga, davlatimiz insonparvarlik tamoyilidan kelib chiqib, 2024 yil 5 avgustdagi “O‘zboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkalariga hamda ularda qurilgan binolar va inshootlarga bo‘lgan huquqlarni e’tirof etish to‘g‘risida”gi Qonuni bilan fuqarolarga muayyan yengilliklar berdi. Unga ko‘ra, 2018 yil 1 mayga qadar qurilgan va ijtimoiy xavf tug‘dirmaydigan ayrim ob’ektlarga nisbatan mulk huquqini e’tirof etish imkoniyati yaratildi. Ammo bu imtiyoz yangi qurilayotgan noqonuniy ob’ektlarga taalluqli emasligini e’tiborga olmoq lozim.

Qonunsiz qurilgan har bir g‘isht jamiyat farovonligi va xavfsizligiga zarbadir. FKning 114-moddasiga binoan, haqiqiy bo‘lmagan bitimlar hech qanday yuridik oqibatlarga olib kelmaydi. Shu sababli, fuqarolarimizdan qurilishni boshlashdan avval qonun hujjatlariga rioya qilishlarini, o‘z mablag‘lari va kelajaklarini xavf ostiga qo‘ymasliklarini so‘rab qolamiz.

Xulosa o‘rnida shuni aytish mumkinki, noqonuniy qurilish — bu kelajakda yo‘q qilinishi mumkin bo‘lgan “muallaq” investitsiya bo‘lib, nafaqat shaxsning o‘zi va oilasiga balki, jamiyat va davlat manfaatlariga ham jiddiy zarar yetkazadi. Qonuniy qurilgan uy esa nafaqat boshpana, balki davlat himoyasidagi mulkdir.

A.A.Saidxonov
Fuqarolik ishlari bo‘yicha
Jizzax tumanlararo sudi sudyasi             

Adliya boshqarmasi boshlig‘ining birinchi o‘rinbosari B.Pirxalov Forish tumanida bo'lib "Qorabdol" va "M.Orolov" mahallalarida "mahalla yettiligi" faoliyati bilan yaqindan tanishdi.

Bugunning dolzarb vazifalaridan biri bo'lgan nizoli oilalar bilan ishlashdagi amaliy harakatlar, huquqbuzarliklar profilaktikasi borasidagi targ'ibot tadbirlari yuzasidan fikr almashildi. Yarashtiruv komissiyasining asosiy faoliyati yuzasidan tushunchalar berildi.

Shu bilan birga, aholi orasida eng ko'p uchraydigan muammolarning echimi borasida huquqiy maslahatlar berildi.

Adliya boshqarmasi boshlig‘i o‘rinbosari B.Chuliyev Sharof Rashidov tumanida bo'lib "Uchtepa" mahallasida "mahalla yettiligi" faoliyati bilan yaqindan tanishdi.

Bugunning dolzarb vazifalaridan biri bo'lgan nizoli oilalar bilan ishlashdagi amaliy harakatlar, huquqbuzarliklar profilaktikasi borasidagi targ'ibot tadbirlari yuzasidan fikr almashildi.

Shu bilan birga, tuman adliya bo'limi xodimlari bilan suhbatlashildi.

O‘rganish davomida xodimlarning mehnat va ijro intizomi holati ko‘zdan kechirilib, aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish hamda belgilangan tartib-intizomga qat’iy amal qilish yuzasidan aniq ko‘rsatmalar berildi.

Huquqni muhofaza qiluvchi organlar rahbarlari ishtirok etgan mazkur tadbir "Rahbar va yoshlar" uchrashuvi doirasida tashkil etildi. Shu bilan birga, OAV vakillari va blogirlar uchun matbuot anjumani ham o'tkazildi.

HMQOning asosiy  faoliyat yo'nalishlari inson huquqlarini ta'minlash, uning qadr-qimmatini yanada yuksaltirish, fuqarolarning erkinliklari kafolatlanganmi yurtimizda ozod yashashlari uchun sharoit yaratish yo'lida xizmat qilishdir.

Tadbirda yoshlarning muammolari o'rganilib, hal etish choralari ko'rildi.

Savol-javob va erkin suhbat tarzida davom etgan uchrashuvda ko'plab takliflar o'rtaga tashlandi. Berilgan takliflar va bildirilgan fikr mulohazalar faoliyatni samarali tashkil etish uchun o'ta muhimdir.

Adliya boshqarmasi boshlig‘i o‘rinbosari B.Chuliyev Zomin tumanida bo'lib "Bog'ishamol" mahallasida "mahalla yettiligi" faoliyati bilan yaqindan tanishdi.

Bugunning dolzarb vazifalaridan biri bo'lgan nizoli oilalar bilan ishlashdagi amaliy harakatlar, huquqbuzarliklar profilaktikasi borasidagi targ'ibot tadbirlari yuzasidan fikr almashildi.

Shu bilan birga, aholi orasida eng ko'p uchraydigan muammolarning echimi borasida huquqiy maslahatlar berildi.

Xalq deputatlari Jizzax viloyati Kengashining 2026-yil 24-apreldagi tegishli qaroriga asosan, 1 004 nafar fuqaroning o‘zboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkalariga hamda ularda qurilgan bino-inshootlarga nisbatan huquqlari qonuniy ravishda e’tirof etildi.

Mazkur qarorga muvofiq, fuqarolarning yer uchastkasiga bo‘lgan ijara huquqi hamda unda barpo etilgan bino va inshootlarga nisbatan mulk huquqi belgilangan tartibda tan olindi.

Amalga oshirilayotgan ushbu ishlar natijasida fuqarolar va tadbirkorlik subyektlarining mulklari qonuniylashtirilmoqda. Bu esa mulkiy nizolarni, meros bilan bog‘liq kelishmovchiliklarni kamaytirish, shuningdek, aholining huquqiy ishonchini mustahkamlashga xizmat qilmoqda.

Ma’lumot o‘rnida ta’kidlash joizki, bugungi kunga qadar viloyatda jami 5 061 nafar fuqaroning yer va mulkka bo‘lgan huquqlari e’tirof etilgan. Ushbu yo‘nalishdagi ishlar tizimli ravishda davom ettirilmoqda.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining PF-80-sonli farmonida belgilangan vazifalarni amalga oshirish borasida tizimli va manzilli ishlar olib borilmoqda. Bularning barchasi jamiyatda huquqiy ong va huquqiy madaniyatni oshirish, yoshlar oʻrtasida bu boradigi bilimlarni mustahkamlashdan iborat.

Adliya vazirligi hamda maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi oʻrtasidagi qoʻshma qarorga asosan oʻtkazilayotgan mazkur tanlovda umumtaʼlim maktablarining huquq fani oʻqituvchilari ishtirok etishfi. Tanlov 3-bosqichdan iborat boʻlib, bugungacha dastlabki-tuman, shahar bosqichlari oʻtkazildi. Unda viloyatimiz boʻyicha jami 708 nafar huquq fani oʻqituvchilari ishtirok etishdi.  Tanlovning viloyat bosqichi ham yuqori ruhda tashkil etilib, saralash bosqichlaridan oʻtgan 39 nafar ishtirokchi oʻrtasida 3 turda baxslar olib borildi. 

Birinchi yoʻnalish test shartida eng yuqori balni toʻplagan 20 nafar ishtirokchilar keyingi turga, yaʼni blits savol-javob shartida bellashdilar. Shu bilan birga, mavzu taqdimoti sharti yuzasidan ham bellashuvni davom ettirdi. Hakamlar xayʼati tomonidan baho qoʻyish jarayonida adolat tamoyillariga to'la amal qilindi.

Umumiy hisob-kitoblarga koʻra:
1-oʻrinni Sharof Rashidov tumani 13-son umumtaʼlim maktabi oʻqituvchisi Ismoil Arzillayev
2-oʻrinni Jizzax shahridagi 30-sonli umumtaʼlim maktabi oʻqituvchisi Yorqin Xolmatov  
3-oʻrinni Yangiobod tumani 13-umumtaʼlim maktabi oʻqituvchisi Sardor Sultonmurodov egalladilar.

Gʻoliblarga tanlovning respublika bosqichiga yoʻllanma taqdim etildi.

Do'stlik tuman adliya bo'limi, yuridik xizmat ko‘rsatish markazi, davlat xizmatlari markazi mas’ul xodimlari tomonidan “Qahramon” MFY  “mahalla yettiligi”, mahalla fuqarolari uchun O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 05.01.2026-yildagi “Respublika mahallalarida xavfsiz muhitni yaratish yo‘nalishida yaxlit manzilli ishlash tizimini joriy etishga qaratilgan qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ-1-son Qarorining mazmun-mohiyati haqida huquqiy targ‘ibot tadbiri o‘tkazildi.

Tadbirda, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 10.03.2026-yildagi “O‘zbekiston Respublikasining Kiberxavfsizlik strategiyasini belgilash va kiberjinoyatchilikning oldini olish tizimini takomillashtirish to‘g‘risida”gi PF-38-son Farmonining mazmun-mohiyati, kiberxavfsizlik, ijtimoiy tarmoqlardagi soxta akkauntlar, soxta qo‘ng‘iroqlar, firibgarlik, kiberjinoyatlardan qanday himoya qilinish mumkinligi, ularning salbiy oqibatlari va Jinoyat kodeksida mazkur toifa jinoyatlari uchun tayinlanadigan jazo turlari haqida huquqiy tushuntirish berildi.

Shuningdek, Prezidentimizning 15.01.2026-yildagi “Kitobxonlik madaniyatini rivojlantirish va aholi o‘rtasida kitob o‘qishga qiziqishni oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-9-son Qarorlarining mazmun-mohiyati haqida “mahalla yetiligi” a’zolariga hamda fuqarolarga batafsil ma'lumot berilib, kitobxonlik madaniyati targ'ib qilindi.

Shuningdek, tadbir yakunida ishtirokchilarni qiziqtirgan ish bilan ta'minlash, ish haqi toʻlab berish, mehnat qonunchiligi bilan tartibga solinadigan bir qator masalalar boʻyicha qonunchilikning mazmun-mohiyati oddiy va xalqchil tilda  tushuntirilishi bilan bir qatorda 3 nafar fuqaroga sayyor davlat xizmatlari ko'rsatilishi ham ta'minlandi.

Davlatimiz rahbari tashabbusi bilan yoshlar bilan ishlash, ularning bandligini ta’minlash hamda kasbiy salohiyatini oshirishga qaratilgan vazifalar doirasida Zarbdor tuman adliya bo'limi rahbari tumanidagi yoshlar yetakchilari bilan uchrashuv o‘tkazildi.

Ochiq muloqotda Davlatimiz rahbari tomonidan ilgari surilgan “Yangi O‘zbekiston yoshlari – 2030” strategiyasi mamlakatimizda yoshlarga oid qabul qilingan birinchi yaxlit strategiya bo‘lib, Yangi O‘zbekistonni barpo etishda yoshlarning o‘rni va salohiyatini yanada to‘liq ro‘yobga chiqarishga qaratilganligi ta'kidlandi.

Shuningdek, strategiyada yoshlar bandligini taʼminlash va tadbirkorligini qo‘llab-quvvatlash, sifatli ta’lim hamda xorijiy tillarni ommalashtirish, yosh oilalarni qo‘llab-quvvatlash, volontyorlikni keng yoyish, shuningdek, yigit-qizlarning salomatligini mustahkamlash kabi eng asosiy ustuvor yo‘nalishlar qamrab olinganligi hamda mazkur strategiya o‘zida 8 ta ustuvor yo‘nalish, 32 ta yangi tashabbus va 44 ta maqsadli ko‘rsatkichni jamlaganligi yuzasidan atroflicha ma’lumotlar berildi.

Mazkur uchrashuvlar yoshlar bilan manzilli ishlashni kuchaytirish, ularning kasbiy salohiyatini rivojlantirish hamda davlat organlari faoliyatida yoshlarning rolini oshirishga xizmat qilmoqda.

Payshanba yoshlar kuni munosabati bilan 23.04.2026 yil Baxmal tuman hokimi A.M.Ergashev hamda HMQO mas’ul xodimlari bilan birgalikda Baxmal tumanidagi 6-sonli musiqa maktabida ijodkor yoshlar ishtirokida uchrashuv tashkil etildi.

Uchrashuv davomida yosh ijodkorlarning faoliyati, ularning ijodiy o’sishini qo’llab-quvvatlash, yangi ijod namunalarini yaratish uchun zarur shart-sharoitlarni kengaytirish masalalari muhokama qilindi. Shuningdek, milliy qadriyatlarimiz hamda boy ijodiy an’analarni asrab-avaylash, ularni yanada rivojlantirish zarurligi alohida ta’kidlandi.

Tadbir jarayonida musiqa maktabini zamonaviy cholg’u asboblari bilan ta’minlash, ijodkor yoshlar uchun qulay muhit yaratish, ularning salohiyatini to’liq namoyon etishga ko’maklashish yuzasidan ham tegishli taklif va mulohazalar bildirildi.